پرخوری عصبی و نشانه‌هایی که نباید نادیده گرفته شوند!

پرخوری عصبی فقط به معنی زیاد غذا خوردن یا نداشتن اراده برای کنترل اشتها نیست؛ این مشکل می‌تواند با احساس شدید از دست دادن کنترل هنگام غذا خوردن، خوردن مقدار زیادی غذا در مدت کوتاه و احساس گناه یا ناراحتی پس از آن همراه باشد. تکرار این چرخه ممکن است رابطه فرد با غذا و بدن را تحت تاثیر قرار دهد و در صورت ادامه‌دار شدن، سلامت جسم و روان را نیز تهدید کند.

گاهی فرد تصور می‌کند برای کنترل این رفتار فقط باید رژیم غذایی سخت‌تری بگیرد، اما محدودیت شدید غذایی می‌تواند در برخی افراد چرخه پرخوری را تشدید کند. شناخت علائم و علت‌های زمینه‌ای پرخوری عصبی اولین قدم برای دریافت کمک مناسب است؛ به همین دلیل در ادامه، نشانه‌های این اختلال، عوامل مؤثر بر آن و روش‌های درمان را بررسی می‌کنیم.

خلاصه آنچه میخوانید..

موضوع	توضیحات
پرخوری عصبی چیست؟	نوعی اختلال خوردن است که با دوره‌های تکرارشونده پرخوری و احساس از دست دادن کنترل هنگام غذا خوردن همراه می‌شود.
مهم‌ترین علائم	خوردن مقدار زیادی غذا در مدت کوتاه، ناتوانی در کنترل خوردن، احساس گناه یا شرم و اشتغال ذهنی با غذا و وزن.
علت‌های احتمالی	عوامل روان‌شناختی، استرس، فشارهای اجتماعی درباره وزن و ظاهر، رژیم‌های محدودکننده و برخی عوامل زیستی می‌توانند نقش داشته باشند.
تفاوت با پرخوری معمولی	در پرخوری عصبی، حمله‌های پرخوری به‌صورت تکرارشونده رخ می‌دهند و معمولاً با احساس از دست دادن کنترل و ناراحتی قابل‌توجه همراه هستند.
آیا خطرناک است؟	در صورت تداوم می‌تواند سلامت جسمی و روانی و رابطه فرد با غذا را تحت تأثیر قرار دهد و نیازمند ارزیابی تخصصی باشد.
روش تشخیص	تشخیص بر اساس بررسی الگوی غذا خوردن، علائم روانی و جسمی و ارزیابی توسط متخصص انجام می‌شود.
روش‌های درمان	روان‌درمانی، اصلاح الگوی غذا خوردن و در برخی افراد دارودرمانی می‌تواند در روند درمان مؤثر باشد.
چه زمانی باید کمک گرفت؟	اگر دوره‌های پرخوری تکرار می‌شوند یا فرد احساس می‌کند کنترل غذا خوردن را از دست داده است، مراجعه به متخصص توصیه می‌شود.

منظور از پرخوری عصبی چیست؟

پرخوری عصبی یا Bulimia Nervosa یک اختلال خوردن است که در آن فرد به‌طور مکرر دوره‌هایی از خوردن مقدار زیادی غذا همراه با احساس از دست دادن کنترل را تجربه می‌کند. این دوره‌ها معمولاً با نگرانی شدید درباره وزن و شکل بدن همراه هستند و ممکن است فرد برای جبران پرخوری به رفتارهایی مانند استفراغ عمدی، روزه‌گرفتن یا ورزش افراطی روی بیاورد.

پرخوری عصبی با چه علائمی همراه است؟

علائم پرخوری عصبی همیشه فقط به میزان غذایی که فرد می‌خورد محدود نمی‌شوند و می‌توانند رفتار، احساسات و وضعیت جسمی او را نیز درگیر کنند. شناخت این نشانه‌ها اهمیت دارد، زیرا تشخیص و درمان زودهنگام می‌تواند از ادامه چرخه اختلال و عوارض آن جلوگیری کند. افراد مبتلا به پرخوری عصبی، معمولا:

• ترس از چاق شدن دارند
• تصورات منفی از استایل بدنی خود دارند
• از مکمل های لاغری استفاده می کنند
• بیش از حد ورزش می کنند
• بعد از هر وعده غذایی، استحمام می کنند
• در حضور دیگران غذا نمی خورند
• با ولع بسیار غذا می خورند
• با تحریک حلق خود استفراغ میکنند
• مصرف بیش از حد مواد مدر و اسهال آور دارند

علل پرخوری عصبی چیست؟

علت اصلی بروز پرخوری عصبی در افراد مشخص نیست. اما افرادی که از برخی اختلالات روانی رنج می برند و یا افسردگی، خشم و کمال طلبی دارند، بیشتر در معرض ابتلا به این اختلال هستند. برخی روانپزشکان معتقدند که این نوع بی اشتهایی می تواند زمینه ژنتیکی و وراثتی داشته باشد و یا در اثر کمبود سروتونین در مغز، ایجاد شود.

جهت تشخیص پر خوری عصبی، مشاوره روانپزشکی ابتدا بیمار را معاینه جسمی می کند و سپس از او آزمایش های خون و ادرار می گیرد و نهایتاً به ارزیابی بیمار از لحاظ روانی می پردازد و معیارهای تشخیص این بیماری را بررسی می کند.

📌 عوامل روانی

پرخوری عصبی ممکن است به دلیل مسائل روانی مانند استرس، اضطراب، افسردگی یا کمبود اعتماد به نفس به وجود آید. افراد ممکن است از غذا به عنوان راهی برای مقابله با احساسات ناخوشایند استفاده کنند.

📌 عوامل اجتماعی

فشارهای اجتماعی و فرهنگی نیز می‌توانند نقشی در توسعه پرخوری عصبی داشته باشند. تبلیغات رسانه‌ای که به طور مداوم بدن‌های ایده‌آل را تبلیغ می‌کنند، می‌توانند باعث ایجاد احساس نارضایتی از بدن و افزایش خطر پرخوری عصبی شوند.

📌 عوامل ژنتیکی

برخی مطالعات نشان می‌دهند که ژنتیک نیز می‌تواند در بروز پرخوری عصبی نقش داشته باشد. افرادی که در خانواده‌ شان سابقه اختلالات غذایی دارند، ممکن است بیشتر در معرض این اختلال قرار بگیرند.

راه های درمان پرخوری عصبی

درمان پر خوری عصبی شامل:

• آموزش در مورد غذا و غذا خوردن
• داشتن نگاهی سالم و بهداشتی به خود و سلامت خود
• مصرف داروهای ضد افسردگی

مشاوره و روان درمانی، که می تواند به صورت فردی و یا گروهی به همراه سایر اعضای خانواده باشد

اغلب ترکیبی از این روشها برای بیمار در نظر گرفته می شود و با پیشرفت درمان، فرد راه های صحیح مقابله با استرس و غذا خوردن را یاد می گیرد.

در صورتی که در گذشته، دچار اختلال خوردن بوده اید، و حالا فکر می کنید که علائم این اختلال برگشته، حتما این مساله را با روانپزشک خود در میان بگذارید.

چه زمانی برای پرخوری عصبی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورتی که نشانه های پرخوری درشما بروز پیدا کرد به پزشک مراجعه کنید. اگر این بیماری به موقع درمان نشود تاثیرات منفی بسیاری در سلامتی شما دارد.

راه‌های پیشگیری از پرخوری عصبی

با رعایت نکات زیر خطر پرخوری عصبی در شما کاهش پیدا می‌کند:

• ورزش کنید: بیشتر افراد با ورزش کردن احساس آرامش می‌کنند. طبق تحقیقات انجام ورزش هایی مانند یوگا به برطرف شدن احساس اضطراب و افسردگی کمک می‌کند.
• به دنبال حمایت باشید: می‌توانید با مشاوره گرفتن و یا حتی صحبت کردن با عزیزان خود احساس تنهایی و اضطراب را تا حد زیادی در خود کاهش دهید.
• یک سبک زندگی سالم را دنبال کنید: از مواد غذایی سالم و کافی در رژیم غذایی خود استفاده کنید و از صحبت در مورد وزن خود بپرهیزید. از  استفاده‌ی بیش از حد مکمل های کاهش وزن خودداری کنید.

ریسک فاکتورهای پرخوری

عواملی که خطر ابتلا به پرخوری عصبی را افزایش می‌دهند  شامل موارد زیر می‌شوند:

• عوامل ژنتیکی: اگر بستگان درجه یک شما دارای اختلال پرخوری باشند احتمال ابتلا به این اختلال در شما افزایش پیدا می‌کند.
• مسائل روانشناختی و عاطفی: مشکلاتی مانند افسردگی، اضطراب و اختلال سوء مصرف مواد می‌توانند با اختلال پرخوری رابطه‌ی مستقیم داشته باشند. افرادی که مبتلا به اختلال پرخوری هستند نسبت به خود احساس منفی دارند.
• رژیم غذایی: اختلال پرخوری در کسانی که رژیم غذایی سخت و طاقت فرسا می‌گیرند نسبت به سایر افراد بیشتر بروز پیدا می‌کند.

عوارض پرخوری عصبی

پرخوری عصبی می تواند با عوارضی از قبیل:

• مشکلات کلیوی و قلبی
• بیماری های مربوط به معده
• مشکلات لثه و دندان
• مشکلات هاضمه و یا یبوست
• سوء تغذیه
• از دست دادن آب و مواد معدنی بد
• قاعدگی نامنظم در خانم‌ها
• اضطراب و افسردگی
• خودزنی یا خودکشی

پرخوری عصبی قابل درمان است اگر..

پرخوری عصبی یک مشکل واقعی و قابل درمان است و نباید آن را صرفا به ضعف اراده یا بی‌انضباطی در غذا خوردن نسبت داد. احساس از دست دادن کنترل هنگام خوردن، تکرار دوره‌های پرخوری و ناراحتی یا احساس گناه پس از آن می‌تواند نشانه‌ای باشد که نیاز به بررسی تخصصی دارد.

درمان معمولاً بر شناسایی عوامل روان‌شناختی و رفتاری، اصلاح الگوی غذا خوردن و در صورت نیاز استفاده از روش‌های درمانی تخصصی تمرکز دارد. اگر متوجه شده‌اید رابطه شما با غذا از کنترل خارج شده یا دوره‌های پرخوری به‌طور مکرر تکرار می‌شوند، مراجعه به دکتر ناصر مهاجرانی؛ متخصص اعصاب و روان می‌تواند اولین قدم برای شناخت علت مشکل و انتخاب مسیر درمان مناسب باشد.

*~ سوالات متداول درباره پرخوری عصبی ~*